Strona główna A to ciekawe Andrzej Polkowski. Wspaniały tłumacz Harry'ego Pottera

Andrzej Polkowski. Wspaniały tłumacz Harry’ego Pottera

Przeżył 80 lat i ani dnia dłużej. Zmarł 5 września 2019 roku. Dał Polakom tłumaczenia wielu dzieł głównie literatury fantastycznej, w tym „Opowieści z Narnii” Lewisa, całego Harry’ego Pottera, a ostatnio nowych tomów cyklu Riordana.

Zdjęcie z Archiwum Media Rodzina

Od wczesnych lat rozwijał zainteresowania literaturą i historią (w dużej mierze dzięki swojemu ojczymowi, Witoldowi Ostrowskiemu, profesorowi literatury angielskiej). Studiował archeologię. Związany z wydawnictwami: Instytut Wydawniczy „Pax”, Wydawnictwo Pelikan oraz Media Rodzina. Przetłumaczył 113 książek, należących do literatury dziecięcej, fantasy i SF, a także z dziedziny psychologii. Tłumaczył homilie papieża Jana Pawła II w serii papieskiej wydawanej przez Instytut Wydawniczy „Pax”.

Wnuk Kuba Polkowski zamieścił na Facebooku przepiękny wpis: „Kilka dni temu, dokładnie w swoje osiemdziesiąte urodziny, umarł mój prywatny Dumbledore – Andrzej Polkowski. Był moim dziadkiem, a czasami i ojcem. Był najbardziej wykształconą i oczytaną osobą, jaką znałem. Miał swoje poglądy i był nim niezwykle wierny. Nauczył mnie kochać i pieścić słowo pisane. Ale też słuchać jazzu, prowadzić samochód i zbierać grzyby. Był tak niezwykłym człowiekiem, że opisywanie go w kolejnych zdaniach nie miałoby większego sensu, bo trzeba by napisać książkę. Jako tłumacz podarował milionom z nas opowieści o Harrym Potterze, przygodach dzieciaków w Narni, potężnym niedźwiedziu Szardiku, wielkim rodzie Pendragona i wiele wiele innych”.

Dzięki Andrzejowi Polkowskiemu polszczyzna zyskała m.in. takie słowo jak „mugole” czy „ulica Pokątna”. O sztuce przekładu sam twórca opowiadał tak: „Czy powieści o Harrym Potterze mają być dla polskiego czytelnika czymś w rodzaju podręcznika kultury angielskiej, czy mają być takimi samymi zapierającymi dech powieściami przygodowymi jak dla czytelnika brytyjskiego? Gdybym, na przykład, przekładał dialogi między młodymi bohaterami tych powieści dosłownie, moje wnuki powiedziałyby: »Andrzej, my tak nie mówimy. To brzmi dziwacznie, głupio«. A to jest ważne, bo moje wnuki nie mogłyby się identyfikować z bohaterami tych powieści, gdyby oni mówili w dziwaczny, głupi sposób. Oczywiście, są granice tej naturalizacji, bo jeśli akcja powieści dzieje się w Anglii, trzeba zostawić te wszystkie puddingi czy angielskie imiona własne, ale czytelnik polski musi być w podobnej sytuacji językowej co angielski, jeśli ma do czynienia z takimi postaciami, jak Winkie, Stinskap, Trufflehunt, Puddleglum czy Portkey. W czytelniku angielskim te imiona własne wywołują konkretne, zamierzone przez autora skojarzenia, więc i w czytelniku polskim powinno być podobnie”.
Podobnie rzecz się miała z tłumaczeniem „Opowieści z Narnii”: „Przywołam pewien przykład. Lwa, czarownicę i starą szafę tłumaczyłem na początku lat osiemdziesiątych, kiedy w Polsce w sklepach były puste półki. Lewis pisał tę książkę tuż po wojnie, kiedy w Anglii podstawowe produkty były wciąż na kartki i półki sklepowe też świeciły pustkami. Biała Czarownica kusi Edmunda słodyczami o nazwie turkish delights. To popularny w Anglii przed wojną, ale wówczas niedostępny rodzaj rachatłukum. Gdybym przełożył to na »tureckie smakołyki« czy »łakocie«, młody polski czytelnik nie miałby żadnych skojarzeń. Wybrałem więc ptasie mleczko, które w Polsce było wówczas znane, ale również niedostępne. Na szczęście ptasie mleczko jest w konsystencji i smaku podobne do rachatłukum… W ten sposób czytelnik polski znalazł się najbliżej czytelnika angielskiego i w aspekcie smakowym i historycznym. Mógł się łatwiej wczuć w sytuację ulegającego pokusie Edmunda”.1

1 http://www.miesiecznik.znak.com.pl/6642010z-andrzejem-polkowskim-rozmawia-dominika-pycinskasila-kruchego-slowa/

0 0 vote
Article Rating
Poprzedni artykułMłody Fanbook
Następny artykułWatykan oczami kobiety
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

O psychopatach na serio

Stephen Seager - Psychopaci Kiedy psychiatra Stephen Seager rozpoczął pracę w kalifornijskim szpitalu psychiatrycznym Gorman State, nazywanym powszechnie Gomorą,...

Mariusz Urbanek – Zły Tyrmand

Poznanie Tyrmanda – tego niesamowitego i niepowtarzalnego zjawiska, jakie wokół siebie wykreował – jest fascynujące. Doświadczeni policjanci wiedzą, że...

Po 75 latach Niemcy dojrzeli do czytania „Dymów nad Birkenau”

75 lat minęło od zakończenia wojny, w lipcu mija też 75 lat od czasu, jak Seweryna Szmaglewska napisała „Dymy nad Birkenau”. Dopiero...

Potężne kłopoty Dana Browna

Za sprawą jednego pozwu sądowego runął mit Dana Browna jako statecznego pisarza. Sądowe wystąpienie jego byłej żony rzuca cień na bestsellerowego autora. Brown...

Rebecca F. Kuang – Wojna makowa

Zero sentymentów, tylko ból. Z przyjemnością prezentuję Państwu sensację wydawniczą. Aż trudno mi uwierzyć, że tak kompletna, przemyślana i...

Connie Glynn – Księżniczka incognito

"Kroniki Rosewood" Motto życiowe głównej bohaterki: „Bądź niepowstrzymana” każdemu z nas by się przydało. Były smoki,...

CZYTAM SOBIE. Pierwsza klasa

Więcej niż 6 godzin dziennie - tyle czasu według amerykańskich badań spędza przed ekranem komputera lub smartfona znacząca część dzieci podczas pandemii...

Peter A. Flannery – Mag Bitewny tom 1

Bezczelnie urwał tuż przed tym, jak… Książka ta „kupiła mnie” hasłem na okładce, które brzmi: „Mają smoki. Będzie ciężko”....
0 0 vote
Article Rating
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x